Η Κύπρος που δεν ζήσαμε

Μετά από λίγο ψάξιμο και υπομονή, κατάφερα να αγοράσω και τα 2 βιβλία με τις φωτογραφίες του Reno Wideson. Όποιος ενδιαφέρεται να ανακαλύψει μια άλλη Κύπρο, άλλων εποχών, τα φωτογραφικά ντοκουμέντα του Wideson αποτελούν την καλύτερη πηγή.

Η Κύπρος του '40 και του '50, με τους βρακάδες, τα ξυπόλητα μωρά, τις αγρότισες και τους χαμογελαστούς χωρικούς , με πρόσωπα που δεν ξεχωρίζεις αν είναι Τούρκοι ή Έλληνες και που τα βλέμματά τους έχουν ηρεμία και αγάπη για τον τόπο τους: αυτή ήταν εκείνη η Κύπρος που πια -ίσως να- χάσαμε για πάντα.

Τα βόδια που ξαποστένουν στην αυλή ενός σπιτιού από το Τρίκωμο, μια όμορφη αγρότισα από την Καλοψίδα, ο τουρκικός μαχαλάς της Λευκωσίας με τις γυναίκες να κάθονται στο δρόμο και να μπλέκουν, ένα παιδάκι να παίζει με ένα γάτο αμέριμνο στους δρόμους της Κερύνειας και δυο γυναίκες από το Κάρμι βάζουν ξύλα στο φούρνο για να ψήσουν ψωμί:

“ κάθε φωτογραφία και μια μεγάλη απλή ιστορία.

Κάθε σελίδα και μια αποτύπωση της ψυχής της Κύπρου: ο ηλιοκαμένος κάμπος της Μεσαορίας, μια "παφιτού" (όπως και ο ίδιος ο άγγλος φωτογράφος την ονομάζει) που πάει στη βρύση, οι μικροπωλητές από το πανηγύρι του Κύκκου και τα οικεία πρόσωπα των γριών από την Κακοπετριά... Είναι οι ήρωες της καθημερινότητας που άντεξαν στα βάσανα και στις κακουχίες. Που είχαν την υπομονή και την πίστη πως όλα θα πάνε καλά.

Ήταν τα χρόνια της αθωότητας. Όπου οι κάτοικοι είχαν σαν μόνη τους έγνοια τα ζωντανά και τα χωράφια τους. Χωρίς καχυποψίες και κακία. Όμορφες εποχές. Που ακόμα και μέσα από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Wideson, η ομορφιά εκείνων των απλών ανθρώπων δεν θαμπώνει.

Εσκεμμένα αποφεύγω να ασχοληθώ με όσα συζητούνται και όσα διαδίδονται για το επερχόμενο σχέδιο λύσης του κυπριακού. Θέλω να δω το όλον και να κρίνω το σχέδιο συνολικά πριν πάρω τις αποφάσεις μου.

Πιστεύω όμως, έντονα, στην Κύπρο που ο Wideson έχει απαθανατίσει: στην Κύπρο του "μαζί", της συνεργασίας , της αρμονίας. Και άρα εκείνο το χαμόγελο και την ανεμελιά όλων των κατοίκων του τόπου μας θα πρέπει να την κρατήσουμε ως τον οδοδείκτη των αποφάσεων μας για την Κύπρο που θέλουμε να κτίσουμε.

Το οφείλουμε σε εκείνον τον βοσκό της Μεσαορίας που όπως ήταν δρωμένος στο χωράφι ο φακός τον δείχνει να μας χαιρετά, στον Ιμάμη που ηλιάζεται χωρις έγνοιες έξω απ' το τζαμί του και στο κορίτσι από τον Άγιο Σέργιο που χαμογελά αμέριμνο.

Το οφείλουμε στην Κύπρο που δεν ζήσαμε, αλλά ξέρουμε πως υπήρξε. Και άρα σημαίνει πως μπορούμε να την ξαναφτιάξουμε.

Το οφείλουμε σε εμάς τους ίδιους.